Alış Satış Makası (Spread) Nedir? Neden Değişir?
Yayın tarihi: 15 Haziran 2026 · 4 dk okuma
Makas (Spread) Nedir?
Alış satış makası, bir varlığın aynı andaki satış fiyatı ile alış fiyatı arasındaki farktır. Örneğin dolar alış 46,80 TL, satış 46,89 TL ise makas 9 kuruştur. Yüzde olarak ifade etmek karşılaştırmayı kolaylaştırır: bu örnekte makas yaklaşık %0,19'dur.
Makas, işlemi gerçekleştiren kurumun (banka, döviz bürosu, kuyumcu, borsa piyasa yapıcısı) hem işlem maliyetini hem de üstlendiği fiyat riskini karşılar. Kurum sizden aldığı dövizi elinde tutarken fiyat aleyhine dönebilir; makas bu riskin sigortasıdır.
Makas Neden Açılır veya Daralır?
Piyasa derinliği ve oynaklık, makasın iki ana belirleyicisidir. İşlem hacminin yüksek, fiyat hareketlerinin sakin olduğu dönemlerde kurumlar dar makasla çalışabilir. Buna karşılık ani haber akışı, yüksek volatilite, piyasa kapanış saatleri, hafta sonları ve resmi tatillerde makas belirgin şekilde açılır.
Varlık türü de önemlidir: USD/TRY gibi çok likit bir kurda makas yüzde olarak çok darken, daha az işlem gören egzotik para birimlerinde veya ziynet altınlarında makas doğal olarak daha geniştir.
Yatırımcı İçin Ne Anlama Gelir?
Makas, alım satım yapan herkes için örtük bir maliyettir. Bir dövizi alıp hemen geri satarsanız, fiyat hiç değişmese bile makas kadar zarar edersiniz. Bu nedenle kısa vadeli al-sat stratejilerinde makasın dar olduğu likit varlıkları ve saatleri tercih etmek maliyeti düşürür.
Uzun vadeli birikim amacıyla alım yapanlar için makasın etkisi görece küçüktür; ancak yine de farklı kurumların kotasyonlarını karşılaştırmak, özellikle büyük tutarlı işlemlerde anlamlı tasarruf sağlar.
Negatif Makas Olur mu?
Normal koşullarda satış fiyatı her zaman alış fiyatından yüksektir. Ekranlarda nadiren görülen "negatif makas", genellikle farklı kaynaklardan gelen verilerin eşleşmemesinden veya güncelleme gecikmesinden kaynaklanan bir veri hatasıdır; gerçek bir arbitraj fırsatı değildir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi değildir.